COVİD-19 KAPSAMINDA ÜCRETSİZ İZİN KULLANIMI

İşveren Covid-19 Kapsamında İşçilerinden Ücretsiz İzin Kullanmalarını İsteyebilir mi?

Ücretsiz iznin ne olduğunun kavranabilmesi için öncelikle ücretli izin ve ücretsiz izin kavramlarının açıklanması gerekmektedir.

Ücretli izin, işçinin kanunen ona tanınmış olan haklarını kullanırken, normal süreçte hak ettiği aylık ücretin kendisine aynen ödenmesidir.

Ücretsiz izin ise ücretli iznin tam tersine işçinin izine çıktığı dönemler için iş sözleşmesinin bir nevi askıda sayıldığı haldir. Ücretsiz izne çıkan işçi bu süre içinde çalışmaz ve çalışmadığı için de herhangi bir ücrete hak kazanmaz.

Kural olarak kanunda sayılan, doğum izni, analık izni gibi birtakım ücretsiz izin halleri dışında ücretsiz izin kullanımı tarafların karşılıklı olarak anlaşmalarına bağlıdır. Ne işveren ne de işçi tek taraflı olarak bu yönde bir talep ve girişimde bulunup karşı tarafın izni/rızası olmadan böyle bir girişimde bulunamaz. Ancak Covid-19 kapsamında çıkan yeni bir torba kanun ile yeni düzenlemeler getirildiği için notumuzun devamında bu düzenlemelerden bahsedeceğiz. Aşağıda da açıkladığımız üzere artık işverene işçinin rızası olmadan ücretsiz izne çıkarma hakkı verilmiştir.

17 Nisan tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanan 7244 Yeni Koronavirüs (Covid-19) Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (“Torba Kanun”) ile işten çıkarmalar 3 ay süreyle yasaklanmıştır. İşten çıkarmanın yasaklanmasına karşılık işçinin rızası aranmadan ücretsiz izne çıkarılması mümkün hale gelmiştir.

Corona virüs salgınının ekonomik ve sosyal hayata etkilerinin azaltılması için 4857 sayılı İş Kanunu’na eklenen Geçici 10. madde ile bu maddenin yürürlüğe girdiği 17 Nisan tarihinden itibaren 3 ay süre için bütün iş sözleşmelerinin işveren tarafından feshi ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller dışında yasaklanmıştır.

Kanunun yürürlüğe girmesiyle işveren ancak işçinin ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan davranışlarına dayalı olarak fesih yapabilmektedir. Düzenlemeyle işverene fesih yerine işçiyi ücretsiz izne çıkarma hakkı tanınmıştır. İşveren işçiden onay almadan ücretsiz izin uygulamasını başlatabilecektir; ücretsiz izne çıkartılan işçilere kısa çalışma ödeneğinden yararlanamamaları halinde işsizlik sigortası fonundan günlük 39.24 TL nakdi ücret desteği sağlanmaktadır.

Ücretsiz izin süresi azami 3 aydır. Daha kısa sürelerle verilmesi mümkündür. 3 aylık fesih yasağı süresini ve dolayısıyla ücretsiz izin süresini 6 aya uzatma yetkisi Cumhurbaşkanı’na verilmiş durumdadır.

Geçici 10. madde kapsamında ücretsiz izne gönderilip kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan işçiler veya bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almamak şartıyla, 15 Mart 2020 ile Kanunun yürürlüğe girdiği tarih olan 17 Nisan 2020 arasında iş sözleşmesi işsizlik ödeneğine hak kazandıracak nedenlerden biri ile sona eren ve fakat diğer şartları sağlamadığı için işsizlik ödeneği alamayan işçiler nakdi ücret desteği alabilecekler.

Torba Kanun bu bilgi notunun ilanından birkaç gün önce yayınlanmış olduğundan ücretsiz izin kullandırmayla ilgili uygulamanın nasıl olacağı henüz net değildir. Bu konuda bilgilendirmelerimiz konuyla ilgili yönetmelik ve ilgili alt mevzuat yayınlandıkça sizlerle paylaşılacaktır. Torba Kanun’un verdiği bu imkandan istifade etmeden önce danışmanlarınızdan bilgi almanızı önemle tavsiye ederiz.

 

BSHK I HATİP

HUKUK BÜROSU