28 Temmuz 2020 tarihinde Resmi Gazete’ de yayımlanan 7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a 73/A maddesi eklenmiştir. Bu madde ile 10.390 TL ve üzerindeki tüketici uyuşmazlıklarında veya konusu para ile belirlenemeyen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabuluculuk kurumuna başvurulmuş olması dava şartı olmuştur. Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabuluculuk kurumuna başvurulması zorunludur. Eğer arabuluculuk kurumu ile anlaşılamazsa dava yoluna gidilecektir. Arabulucuya başvurulmadan dava yoluna gidilmesi halinde dava mahkeme tarafından re’sen usulden reddedilecektir.
Getirilen değişiklik aşağıdaki konularda zorunlu arabuluculuk kapsam dışında tutulmuştur. Yani aşağıda belirtilen durumlar için arabuluculuk dava şartı olarak aranmayacaktır;
a) Tüketici hakem heyetinin görevi kapsamında olan uyuşmazlıklar
b) Tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar
c) 73 üncü maddenin altıncı fıkrasında belirtilen davalar
ç) 74 üncü maddede belirtilen davalar
d) Tüketici işlemi mahiyetinde olan ve taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar
Arabuluculuk dava şartı olduğundan dolayı uyuşmazlık konusu taraflardan birinin mazeret göstermeksizin arabuluculuk görüşmelerine katılmaması halinde uyuşmazlık konusunda dava yoluna gidilse dahi bu taraf yargılama ve vekalet ücretlerinin tamamından sorumlu tutulur. Ancak Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’ da yapılan değişiklikler ile bu duruma bir istisna getirilmiştir. Tüketici olan taraf ilk toplantıya mazeretsiz bir şekilde katılmasa bile yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacak ve mahkeme tarafından lehine olarak vekalet ücretine hükmedilebilecektir. Bu değişikliğe konu hükümler yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve Yargıtay’da halihazırda görülmekte olan davalar için uygulanmayacaktır. Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya tarafların anlaşmaları ya da anlaşamamaları hâlinde tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Ancak belirtilen hâllerde arabuluculuk ücreti 2 saatlik ücret tutarının geçemez.
